Bật thông báo từ Enfa Smart Club để cập nhật tin tức mới nhất!Sự phát triển của thai nhi 9 tháng tuổi và các thay đổi của mẹ
Bước sang tháng thứ 9, thai nhi đã gần như hoàn thiện để sẵn sàng chào đời với những thay đổi quan trọng về cân nặng, cơ quan và khả năng thích nghi với môi trường bên ngoài. Đây cũng là giai đoạn mẹ bầu cần theo dõi sát sao từng chuyển động của bé và chuẩn bị tốt nhất cho hành trình “về đích” cùng con.
Cùng Enfamama tìm hiểu chi tiết sự phát triển của thai nhi 9 tháng tuổi để hiểu rõ hơn những gì bé đang trải qua trong những tuần cuối cùng của thai kỳ.
Bầu 9 tháng là bao nhiêu tuần?
“Bầu 9 tháng” kéo dài khoảng từ tuần 36 đến tuần 40, khoảng thời gian này thường được xem là chặng cuối của thai kỳ khi mẹ và bé đang dần sẵn sàng cho ngày sinh.
> Xem thêm: Bảng cân nặng và chiều dài thai nhi theo tuần tuổi
Thai nhi 9 tháng tuổi phát triển như thế nào?
Tuần thứ 36
Ở tháng thứ 9, đặc biệt là tại cột mốc tuần thứ 36, thai nhi có những bước phát triển vượt bậc để chuẩn bị cho việc chào đời.
Những thay đổi nổi bật của bé trong bụng mẹ vào tuần 36 như sau:
- Kích thước và cân nặng: Bé dài khoảng 47.4 cm, thường được xem là chặng cuối của thai kỳ, cơ thể bé mũm mĩm hơn nhờ lớp mỡ dưới da giúp giữ ấm sau sinh. [2]
- Sự hoàn thiện của các cơ quan: Phổi dần hoàn thiện để bé tự thở ngoài tử cung, hệ tiêu hóa đã sẵn sàng tiếp nhận sữa mẹ. Đồng thời, não bộ và hệ thần kinh đã phát triển hoàn thiện; các xương trên cơ thể đang cứng dần lên, ngoại trừ xương hộp sọ vẫn còn mềm để giúp bé chào đời qua ống sinh dễ dàng hơn.[2]
- Cử động và phản xạ: Dù trong không gian tử cung ngày càng chật chội, bé vẫn có các phản xạ phối hợp nhịp nhàng như chớp mắt, xoay đầu, nắm tay và phản ứng với âm thanh, ánh sáng.[1] Mẹ sẽ cảm nhận được các cử động của bé một cách rõ rệt và thường xuyên.
Tuần thứ 37
Ở tuần thứ 37, bé đã chạm đến một cột mốc rất quan trọng khi chính thức được xem là “đủ tháng” (full-term). Cơ thể bé đã phát triển gần như hoàn thiện và sẵn sàng thích nghi với cuộc sống bên ngoài. [1]
Lúc này, bé dài khoảng 48,6 cm và phần lớn các bé (khoảng 95%) đã quay đầu xuống dưới, mặt hướng về phía lưng mẹ, đây là tư thế thuận lợi nhất cho việc sinh nở. Khi đầu bé di chuyển sâu hơn vào khung chậu, hiện tượng “lọt lòng” có thể xảy ra, khiến mẹ cảm thấy bụng hơi tụt xuống. [3]
Dù vậy, các bác sĩ vẫn khuyến cáo nên để bé phát triển tự nhiên trong tử cung thêm vài tuần nữa (lý tưởng là đến tuần 39) trừ khi có lý do y tế cần can thiệp sớm, để đảm bảo phổi và các cơ quan khác phát triển một cách tối ưu nhất.[1] Đối với các mẹ mang thai đôi, khả năng sinh trong tuần này là khá cao vì đa số các trường hợp đa thai thường không kéo dài quá tuần 38.[3]
Tuần thứ 38
Ở tuần thứ 38, bé dài khoảng 49,8 cm, với cân nặng trung bình khoảng 3,2-3,3 kg. Diện mạo của bé cũng thay đổi rõ rệt khi lớp lông tơ mịn (lanugo) gần như đã biến mất, chỉ còn lại một ít ở một số vị trí trên cơ thể ở vài bé.[4]
Bên trong cơ thể, hệ tiêu hóa của bé đang tích lũy phân su (meconium), loại chất thải đầu tiên có màu xanh đậm, được hình thành từ nước ối, tế bào da và lông tơ mà bé đã nuốt trong tử cung.[4]
Khi thai 38 tuần, các cơ quan của bé, đặc biệt là phổi, vẫn đang tiếp tục hoàn thiện, vì vậy các bác sĩ thường khuyến khích chờ đến ít nhất tuần 39 nếu không có chỉ định đặc biệt. Song song đó, các phản xạ như chớp mắt, xoay đầu hay nắm tay đã trở nên rất phối hợp và linh hoạt. Bé lúc này thường đã ổn định ở tư thế quay đầu xuống dưới và có xu hướng tụt sâu hơn vào khung chậu của mẹ.[4]
Tuần thứ 39
Ở tuần thứ 39, thai nhi đã phát triển hoàn thiện và sẵn sàng để chào đời bất cứ lúc nào. Làn da của bé không còn mỏng hay trong suốt như trước mà đã dày dặn hơn, giúp bảo vệ các cơ quan bên trong và hỗ trợ điều hòa thân nhiệt sau sinh. Cơ thể bé vẫn được bao phủ bởi lớp vernix, một lớp màng sáp trắng mịn có tác dụng bảo vệ da trong môi trường nước ối và giúp bé “trượt” qua ống sinh dễ dàng hơn.[5]
Các phản xạ quan trọng như chớp mắt, xoay đầu và nắm tay đã phối hợp rất tốt, đồng thời phổi của bé cũng đã đủ trưởng thành để tự thở ngay sau khi sinh. Dù không gian trong tử cung lúc này khá chật, bé vẫn duy trì các cử động đều đặn theo nhịp quen thuộc.[5]
Mẹ cần đặc biệt chú ý theo dõi những cử động này. Nếu nhận thấy bé ít cử động hơn hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc cơ sở y tế vì đây có thể là tình huống cần xử lý kịp thời. Ngoài ra, các dấu hiệu như vỡ ối, rỉ ối hoặc xuất hiện “nút nhầy” màu hồng hoặc vàng cũng cho thấy bé đang sẵn sàng chào đời trong thời gian rất gần.[5]
> Xem chi tiết: Sự phát triển của thai nhi ở tuần thứ 39 của thai kỳ
Tuần thứ 40
Ở tuần thứ 40, bé đã phát triển hoàn chỉnh với chiều dài khoảng 51,2 cm (tính từ đầu đến gót chân) và cân nặng trung bình khoảng 3,2-3,3 kg. Do đã khá lớn, không gian trong tử cung trở nên chật chội hơn khiến bé bị “gò bó”, nhưng các cử động vẫn cần duy trì đều đặn theo nhịp quen thuộc.[6]
Ở giai đoạn này, bé thường đã ở tư thế quay đầu xuống dưới và lọt sâu vào khung chậu của mẹ để chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. Khi cổ tử cung mở rộng khoảng 10 cm, bé sẽ bắt đầu di chuyển qua ống sinh để ra ngoài. Ngay sau khi chào đời, bé sẽ được kiểm tra nhằm đánh giá các chỉ số quan trọng như nhịp tim, hơi thở, phản xạ và màu da trong những phút đầu tiên.[6]
Mặc dù tuần 40 là mốc dự sinh tiêu chuẩn, nhưng mẹ có thể chuyển dạ sớm hoặc muộn hơn khoảng một tuần. Nếu thai kỳ kéo dài quá 41 tuần, bác sĩ có thể cân nhắc các biện pháp giục sinh để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.[6]
> Đọc thêm bài viết: Các dấu hiệu sắp sinh mẹ bầu nên lưu ý
Ở 9 tháng tuổi, dinh dưỡng đồng hành cùng sự hoàn thiện trí não của bé
Trong suốt tuần 36-40, thai nhi vẫn tiếp tục thực hiện các kết nối cần thiết mà thai nhi cần có để hỗ trợ phát triển nhận thức (học tập). Bộ não của thai nhi bây giờ đã sẵn sàng cho cuộc sống sau sinh. Để cho thai nhi đạt được tất cả những cột mốc quan trọng, thai nhi phải được hấp thu các chất dinh dưỡng thích hợp. Hãy hỗ trợ con của mẹ bằng một chế độ ăn uống cân bằng bao gồm những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng cung cấp có giá trị như DHA và ARA (nguồn Omega-3 và Omega 6-chất béo), hỗ trợ não bộ và mắt phát triển bình thường khoẻ mạnh.
Enfamama là lựa chọn dinh dưỡng phù hợp, được thiết kế riêng cho mẹ bầu, giúp bổ sung các vi chất thiết yếu trong thai kỳ, hỗ trợ mẹ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng tăng cao và góp phần nuôi dưỡng sự phát triển toàn diện của thai nhi.
> Mẹ cần đọc thêm: Bổ sung DHA 3 tháng cuối thai kỳ đúng cách
Những thay đổi của mẹ trong tháng cuối thai kỳ
Thay đổi về thể chất và các triệu chứng phổ biến
Trong tháng cuối thai kỳ, mẹ thường cảm thấy mệt mỏi hơn do thai nhi tăng cân nhanh, khiến việc di chuyển trở nên khó khăn và dáng đi có phần “lạch bạch” để giữ thăng bằng. Giấc ngủ cũng dễ bị ảnh hưởng bởi những cử động của bé và cảm giác nặng nề.[1] Đôi khi, mẹ lại có những nguồn năng lượng dâng cao bất ngờ để có thể dọn dẹp, sắp xếp nhà cửa chuẩn bị đón bé.[1][3][6]
Khi bé tụt xuống khung chậu (sa bụng), mẹ có thể thấy dễ thở hơn nhưng lại tăng áp lực lên bàng quang, gây tiểu nhiều, đau lưng dưới và cảm giác nặng vùng chậu.[1][4] Mẹ có thể bị rò rỉ nước tiểu khi ho hoặc cười do cơ sàn chậu giãn ra.[2]
Sự thay đổi của da và tóc
Ở tháng thứ 9, các vết rạn da có thể xuất hiện rõ hơn, đặc biệt ở vùng bụng, đùi hoặc ngực. Da mặt một số mẹ có thể xuất hiện các mảng sẫm màu.[2][3] Tóc có xu hướng dày và bóng hơn nhờ thay đổi nội tiết, nhưng ngược lại, da có thể trở nên nhờn hoặc dễ nổi mụn hơn.[2][3][5]
Dấu hiệu chuẩn bị chuyển dạ
Cơ thể mẹ bắt đầu phát ra những tín hiệu cho thấy ngày sinh đang đến gần. Các cơn gò Braxton Hicks (cơn gò sinh lý) có thể xuất hiện với cảm giác bụng căng cứng nhưng không quá đau.[1][3][6] Mẹ cũng có thể thấy dịch nhầy màu vàng hoặc lẫn chút máu (nút nhầy cổ tử cung) được tống ra ngoài, đây là dấu hiệu cổ tử cung đang dần mở. Ngoài ra, lượng dịch âm đạo màu trắng đục thường tăng lên trong những tuần cuối.[2][3][5]
> Mẹ có thể tìm hiểu thêm về Các dấu hiệu sắp sinh
Tâm lý và sức khỏe tinh thần
Càng gần ngày sinh, cảm xúc của mẹ có thể trở nên nhạy cảm hơn với nhiều trạng thái đan xen như hồi hộp, lo lắng, mong chờ hoặc đôi khi là mất kiên nhẫn. Đây cũng là thời điểm phù hợp để mẹ và gia đình tìm hiểu trước về trầm cảm sau sinh, nhằm nhận biết sớm và có sự chuẩn bị tốt hơn về mặt tinh thần.[3][4][5]
Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đi khám ngay
Trong tháng cuối, mẹ không nên bỏ qua các dấu hiệu bất thường như:
- Đau đầu dữ dội kéo dài, mờ mắt hoặc thấy đốm sáng.[5]
- Sưng phù đột ngột ở mặt, tay chân.[5]
- Đau bụng nghiêm trọng, đặc biệt ở vùng dưới xương sườn.[5]
- Thai nhi giảm hoặc ngừng cử động.[6]
- Chảy máu âm đạo hoặc vỡ ối bất ngờ.[5]
Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo biến chứng và cần được kiểm tra y tế ngay lập tức.
Mẹ bầu cần chuẩn bị gì khi thai 9 tháng tuổi?
Do ngày dự sinh chỉ mang tính tương đối và ít bé được sinh ra chính xác theo đúng kế hoạch, mẹ bầu hãy giữ bình tĩnh nhất có thể trong những tuần cuối cùng của thai kỳ, đồng thời giữ thể lực để sinh con.
Trong giai đoạn này, mẹ nên chuẩn bị sẵn các bữa ăn đơn giản, tiện lợi để đảm bảo dinh dưỡng mà không mất quá nhiều thời gian nấu nướng. Đồng thời, hãy chuẩn bị sẵn túi đồ đi sinh với đầy đủ vật dụng cần thiết để có thể đến bệnh viện bất cứ lúc nào. Bây giờ cũng là thời điểm lý tưởng để mẹ bầu khám phá các lựa chọndinh dưỡng khác nhau cho trẻ sơ sinh.
Bên cạnh đó, đây cũng là thời điểm phù hợp để mẹ tìm hiểu và cân nhắc các lựa chọn dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh, từ sữa mẹ đến các phương án bổ sung khác nếu cần. Việc chuẩn bị trước sẽ giúp mẹ tự tin và chủ động hơn khi bé chào đời.
> Xem thêm: Dinh dưỡng 3 tháng cuối thai kỳ: Bí quyết “vượt cạn” an toàn cho bà mẹ mang thai
Câu hỏi thường gặp
Mang thai 9 tháng 10 ngày là bao nhiêu tuần?
Một thai kỳ tiêu chuẩn kéo dài khoảng 40 tuần (tương đương 280 ngày). Cách nói “9 tháng 10 ngày” xuất phát từ cách tính dân gian, khi mỗi tháng được quy ước là 30 ngày. Ta có: (9 × 30) + 10 = 280 ngày, tương ứng với khoảng 40 tuần thai.
> Đọc thêm: Hướng dẫn mẹ bầu cách lấy hơi rặn đẻ không đau
Cần chuẩn bị gì trong giỏ đồ đi sinh vào tháng thứ 9?
Để sẵn sàng cho ngày sinh, mẹ bầu nên chuẩn bị giỏ đồ đi sinh từ tháng thứ 9 với các vật dụng cần thiết cho cả mẹ và bé. Quan trọng nhất là giấy tờ cá nhân như hồ sơ bệnh viện, thẻ bảo hiểm và số liên lạc cần thiết. Bên cạnh đó, mẹ cần mang theo quần áo thoải mái, đồ lót, dép đi trong nhà và đồ dùng vệ sinh cá nhân. Sau sinh, đừng quên chuẩn bị tã lót, băng vệ sinh, áo ngực cho con bú và miếng lót thấm sữa. Ngoài ra, một số vật dụng hỗ trợ như điện thoại, sạc, đồ ăn nhẹ và những món đồ giúp mẹ cảm thấy thoải mái cũng rất hữu ích trong thời gian ở viện.
Sự khác biệt giữa chuyển dạ giả và thật như thế nào?
Sự khác biệt giữa chuyển dạ giả và chuyển dạ thật nằm ở tính đều đặn và mức độ cơn gò. Chuyển dạ giả (Cơn gò Braxton Hicks) thường là các cơn gò không đều, nhẹ hoặc chỉ gây khó chịu và có thể biến mất khi mẹ nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế.[3] Ngược lại, chuyển dạ thật là khi các cơn gò xuất hiện đều đặn, đau rõ ràng, ngày càng mạnh và dồn dập hơn, không giảm khi nghỉ.[5][6] Ngoài ra, chuyển dạ thật còn có thể đi kèm các dấu hiệu như ra dịch hồng, vỡ ối hoặc đau lưng dưới.[3][5] Nếu cơn gò lặp lại mỗi 5 phút, kéo dài khoảng 60 giây trong 1 giờ, mẹ nên đến bệnh viện để được kiểm tra.[5]
> Xem chi tiết bài viết: Phân biệt dấu hiệu chuyển dạ thật, chuyển dạ giả
Nhìn chung, ở tháng thứ 9, thai nhi đã hoàn thiện gần như toàn bộ các cơ quan và sẵn sàng cho hành trình chào đời. Đây cũng là giai đoạn mẹ cần theo dõi sát các dấu hiệu chuyển dạ và chuẩn bị tâm lý thật thoải mái. Chỉ còn một bước nữa, mẹ sẽ được gặp bé yêu sau suốt hành trình mang thai đầy ý nghĩa.
Nguồn tham khảo:
[1] Healthline. (2023, January 30). 9 months pregnant: Symptoms, baby development & tips. https://www.healthline.com/health/pregnancy/9-months-pregnant
[2] National Health Service (NHS). (n.d.). Week 36. https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/week-by-week-guide-to-pregnancy/3rd-trimester/week-36/
[3] National Health Service (NHS). (n.d.). Week 37. https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/week-by-week-guide-to-pregnancy/3rd-trimester/week-37/
[4] National Health Service (NHS). (n.d.). Week 38. https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/week-by-week-guide-to-pregnancy/3rd-trimester/week-38/
[5] National Health Service (NHS). (n.d.). Week 39. https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/week-by-week-guide-to-pregnancy/3rd-trimester/week-39/
[6] National Health Service (NHS). (n.d.). Week 40. https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/week-by-week-guide-to-pregnancy/3rd-trimester/week-40/
Bài viết nổi bật
Sự phát triển của thai nhi 8 tháng tuổi
Tháng thứ 8 là thời điểm cuối vô cùng quan trọng để cơ thể mẹ bầu tăng cường cung cấp các kháng thể cho thai nhi để bảo vệ bé trong những tuần đầu sau sinh.
Sự phát triển của thai nhi 7 tháng tuổi
Tìm hiểu thêm về sự hình thành khứu giác của bé và cách bé thể hiện tính cách tương lai từ khi còn trong bụng mẹ.
Thai 38 tuần: Sự phát triển của thai nhi và thay đổi của mẹ bầu
Thai 38 tuần đã phát triển hoàn chỉnh và sẵn sàng chào đời. Đây cũng là lúc cơ thể mẹ có nhiều thay đổi, báo hiệu cho kỳ sinh nở sắp tới.
Sự phát triển của thai nhi ở tuần thứ 38 của thai kỳ
Ở tuần thai thứ 38, não bộ của bé lớn dần lên và nặng khoảng 400gram rồi đó mẹ ơi. Một chế độ ăn uống đầy đủ chất và điều độ sẽ giúp ích cho bé và mẹ rất nhiều đấy!
02 ly Enfamama A+ cung cấp 100 mg DHA
cùng với khẩu phần ăn mỗi ngày của mẹ mang thai hoặc đang cho con bú giúp đạt hàm lượng khuyến nghị hàng ngày 200 mg DHA của FAO/WHO.
*Theo FAO 2010: Thực phẩm & Dinh dưỡng – số 91/2010. FAO:Rome.
Đăng ký thành viên Enfa Smart Club
chỉ với một vài bước đơn giản!
Vui lòng nhập tên của mẹ
Bạn phải đồng ý để tiếp tục tham gia chương trình