Bật thông báo từ Enfa Smart Club để cập nhật tin tức mới nhất!Các loại thực phẩm và cách bổ sung vitamin B cho trẻ đúng cách
Vitamin B là nhóm dưỡng chất quan trọng, đồng hành cùng trẻ trong quá trình lớn lên và phát triển mỗi ngày. Vậy vitamin B có tác dụng gì, trẻ cần bổ sung vitamin B từ đâu và khi nào cần lưu ý nguy cơ thiếu hụt? Cùng Enfa tìm hiểu những thông tin cần biết về vitamin B complex và cách chăm sóc dinh dưỡng phù hợp cho trẻ theo từng giai đoạn.
Vitamin B là chất gì?
Vitamin B là tên gọi chung của một nhóm gồm 8 loại vitamin tan trong nước, mỗi loại có công thức hóa học và chức năng riêng nhưng cùng phối hợp để thực hiện nhiều vai trò thiết yếu trong cơ thể. Vitamin B hỗ trợ chức năng tế bào, giúp cơ thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, đồng thời hỗ trợ sức khỏe hệ thần kinh [1], góp phần duy trì sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.
Nhóm Vitamin B gồm 8 loại vitamin thiết yếu: Thiamin (B1), Riboflavin (B2), Niacin (B3), Vitamin B6, Folate (B9), Vitamin B12, A-xít Pantothenic (B5) và Biotin (B7) [1][2]. Vitamin B có mặt trong nhiều loại thực phẩm quen thuộc, đặc biệt là ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, các loại hạt, trứng, sữa, thịt và cá [1][2].
Tác dụng Vitamin B đối với trẻ em
Vitamin nhóm B là nhóm dưỡng chất quan trọng, giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất, não bộ và sức khỏe. Mỗi loại vitamin B sẽ đảm nhận một vai trò khác nhau:
♦ Phát triển não bộ và hệ thần kinh: Vitamin B1, B6 và B12 góp phần hỗ trợ não bộ phát triển và giúp hệ thần kinh của trẻ hoạt động khỏe mạnh [1][2].
♦ Hỗ trợ tạo máu: Vitamin B6, B9 và B12 tham gia vào quá trình tạo hồng cầu và hemoglobin, từ đó giúp cơ thể vận chuyển oxy hiệu quả hơn [2].
♦ Chuyển hóa dinh dưỡng thành năng lượng: Vitamin nhóm B giúp cơ thể sử dụng carbohydrate, chất đạm và chất béo từ thực phẩm để tạo năng lượng phục vụ cho các hoạt động và quá trình phát triển của trẻ [1][2].
♦ Hỗ trợ sức đề kháng: Vitamin B6 tham gia vào hoạt động của các tế bào miễn dịch, góp phần giúp cơ thể trẻ duy trì khả năng bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh [1].
♦ Duy trì làn da và thị lực khỏe mạnh: Vitamin B2, B3 và B7 góp phần duy trì sức khỏe của mắt, làn da và niêm mạc [1][2].
♦ Hỗ trợ phát triển thai nhi: Folate (Vitamin B9) và Vitamin B12 cần thiết cho quá trình hình thành DNA và phát triển tế bào [1], đặc biệt quan trọng trong giai đoạn thai kỳ.Với những người sắp làm mẹ, hàm lượng Folate thấp sẽ gây ra các hậu quả như tăng trưởng của thai nhi bị ảnh hưởng, trẻ sinh non hoặc thiếu tháng, trẻ thiếu cân nặng khi sinh. Chế độ ăn của bà mẹ thiếu Vitamin B12 cũng dẫn đến khuyết tật ống thần kinh ở thai nhi, và các vấn đề khác ở hệ thần kinh của trẻ sau khi chào đời [1][2].
Bổ sung vitamin B cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bao nhiêu là đủ?
Lượng vitamin B được kê theo độ tuổi của trẻ và tùy từng loại cụ thể [3][4][5].
|
Tuổi |
Vitamin |
Lượng/ngày |
|
0-6 tháng |
B6 B12 Folate |
0,1 mg 0,4 mcg 65 mcg |
|
7-12 tháng |
B6 B12 Folate |
0,3 mg 0,5 mcg 80 mcg |
|
1-3 tuổi |
B6 B12 Folate |
0,5 mg 0,9 mcg 150 mcg |
|
4-5 tuổi |
B6 B12 Folate |
0,6 mg 1,2 mcg 200 mcg |
Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú nên hỏi ý kiến bác sĩ về liều lượng Vitamin B cần dùng hằng ngày. Chẳng hạn, Viện Hàn Lâm Nhi Khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo tất cả các phụ nữ trong độ tuổi mang thai nên dùng A-xít Folic với liều lượng 400 mcg/ngày giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi [6].
Làm sao biết trẻ thiếu vitamin B?
Trẻ thiếu vitamin B có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau và đôi khi khá khó nhận biết vì các dấu hiệu dễ nhầm với những vấn đề sức khỏe thông thường [1][2]. Cha mẹ có thể chú ý một số thay đổi về vận động, thể trạng, da, tóc, ăn uống và tiêu hóa của trẻ.
Về vận động và phát triển
Trẻ có thể yếu cơ, vận động kém linh hoạt, khó giữ thăng bằng hoặc chậm đạt các mốc phát triển như lẫy, ngồi, bò và đi [1]. Một số trẻ cũng có thể trở nên quấy khóc, dễ kích động hoặc ngược lại mệt mỏi, ít hoạt động hơn bình thường [1].
Về thể trạng và dấu hiệu thiếu máu
Khi thiếu một số vitamin B như B6, B9 hoặc B12, quá trình tạo hồng cầu có thể bị ảnh hưởng [2] [7]. Trẻ có thể trông xanh xao, nhợt nhạt, thường xuyên mệt mỏi, chóng mặt hoặc thở nhanh, đặc biệt khi vận động.
Da, tóc và vùng miệng
Một số dấu hiệu dễ nhận thấy gồm môi khô, nứt khóe miệng, lưỡi đỏ hoặc đau rát, nhiệt miệng, da khô và bong tróc. Trẻ cũng có thể gặp tình trạng tóc khô, yếu hoặc dễ gãy rụng trong một số trường hợp thiếu vitamin B [1]/
Về ăn uống và tiêu hóa
Trẻ có thể ăn uống kém, chán ăn, bỏ bú, khó tăng cân hoặc sút cân. Một số trường hợp còn xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, tiêu chảy hoặc đau bụng [1].
Nếu các dấu hiệu trên kéo dài, xuất hiện cùng lúc nhiều triệu chứng hoặc trẻ có biểu hiện chậm phát triển, xanh xao, mệt mỏi bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và kiểm tra nguyên nhân. Không nên tự ý bổ sung vitamin B liều cao cho trẻ khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ, vì việc bổ sung cần phù hợp với nhu cầu và tình trạng của từng trẻ.
Vitamin B có trong thực phẩm nào? Nguồn cung cấp vitamin B cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Nguồn cung cấp vitamin B cho trẻ sẽ thay đổi theo độ tuổi. Với trẻ sơ sinh, sữa là nguồn dinh dưỡng chính. Khi bắt đầu ăn dặm, trẻ có thể nhận vitamin B từ nhiều loại thực phẩm khác nhau.
Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi
Sữa mẹ hoặc sữa công thức là nguồn dinh dưỡng chính cung cấp vitamin B cho trẻ [7]. Với trẻ bú mẹ, lượng vitamin B12 trong sữa mẹ có liên quan đến lượng B12 mà mẹ nhận được từ chế độ ăn và các nguồn bổ sung [7].
Trẻ từ khoảng 6 tháng tuổi
Khi bắt đầu ăn dặm, trẻ có thể bổ sung vitamin B từ nhiều loại thực phẩm phù hợp với độ tuổi và khả năng ăn của trẻ.
- Trứng, phô mai, sữa chua và các sản phẩm từ sữa có thể bổ sung nhiều loại vitamin B, đặc biệt là B2, B5, B6 và B12 [2].
- Khi trẻ đã bắt đầu ăn dặm, thịt bò, thịt heo, thịt gà và các loại cá có thể được đưa vào thực đơn để bổ sung vitamin B3, B5, B6 và B12 [2].
- Đậu nành, đậu gà, đậu Hà Lan, yến mạch, bánh mì nguyên cám và ngũ cốc tăng cường vi chất có thể cung cấp B1, B6, B7 và folate (B9). Với trẻ nhỏ, nên lựa chọn và chế biến các loại thực phẩm này phù hợp với khả năng ăn và độ tuổi để đảm bảo an toàn [2].
- Các loại rau xanh, bông cải xanh, nấm, bơ, chuối và cam có thể bổ sung một số vitamin nhóm B, đặc biệt là B1, B5, B6 và folate (B9), giúp thực đơn của trẻ đa dạng hơn [2].
Xem thêm: Mách mẹ 7 thực phẩm vàng giúp bé tăng cường hệ miễn dịch
Sự thật thú vị về vitamin B
Mẹ ăn chay có thể làm tăng nguy cơ thiếu vitamin B12 ở trẻ
Vitamin B12 được truyền từ mẹ sang thai nhi trong thai kỳ và tiếp tục được cung cấp cho trẻ thông qua sữa mẹ sau khi sinh [7]. Vì vitamin B12 chủ yếu có trong các thực phẩm nguồn gốc động vật như thịt, cá, trứng và sữa, những mẹ ăn chay thuần hoặc hạn chế nhiều nhóm thực phẩm này có thể có nguy cơ thiếu B12 [2][7]. Khi nguồn dự trữ của mẹ không đủ, trẻ bú mẹ hoàn toàn cũng có nguy cơ nhận không đủ vitamin B12 [7].
Vì vậy, mẹ đang mang thai hoặc cho con bú theo chế độ ăn chay, đặc biệt là ăn chay thuần, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn về chế độ ăn và nhu cầu bổ sung B12 phù hợp [7].
Bổ sung axit folic vào ngũ cốc giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh
Axit folic, dạng tổng hợp của folate (vitamin B9), đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu thai kỳ vì tham gia vào quá trình hình thành DNA và phát triển tế bào [1][2]. Bổ sung đủ axit folic trước và trong thai kỳ giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi, chẳng hạn như nứt đốt sống [6].
Một bằng chứng đáng chú ý là từ năm 1998, Mỹ bắt đầu yêu cầu bổ sung axit folic vào một số loại ngũ cốc tăng cường vi chất. Theo các số liệu y tế công cộng tại Mỹ, chính sách này góp phần giúp tỷ lệ dị tật ống thần kinh giảm hơn 25% [6].
Câu hỏi thường gặp
Trẻ 2 tuổi có uống được vitamin B1 không?
Có, trẻ 2 tuổi có thể uống Vitamin B1 (Thiamin) vì đây là vitamin thiết yếu mà cơ thể cần để chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, đồng thời hỗ trợ hoạt động bình thường của não bộ và hệ thần kinh [1].
Tuy nhiên, không phải trẻ 2 tuổi nào cũng cần uống thêm Vitamin B1 dạng bổ sung. Với trẻ khỏe mạnh, ăn uống đa dạng và đầy đủ, nhu cầu Vitamin B1 thường có thể được đáp ứng thông qua thực phẩm hằng ngày như thịt, cá, các loại đậu, hạt, ngũ cốc nguyên hạt và một số sản phẩm ngũ cốc tăng cường vi chất [1][2].
Nếu trẻ có chế độ ăn hạn chế, ăn uống kém kéo dài, gặp vấn đề về hấp thu hoặc được xác định có nguy cơ thiếu Vitamin B1, bác sĩ có thể chỉ định việc bổ sung. Trong những trường hợp này, liều lượng và thời gian sử dụng nên được bác sĩ xác định dựa trên tình trạng cụ thể của trẻ [1].
Làm cách nào để bổ sung vitamin B1 cho trẻ biếng ăn?
Với trẻ biếng ăn, cha mẹ nên ưu tiên bổ sung Vitamin B1 từ thực phẩm thay vì tự ý cho trẻ uống thêm sản phẩm bổ sung. Ngoài ra, thay vì cố gắng cho bé ăn một khẩu phần lớn, cha mẹ có thể chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày và thay đổi cách chế biến. Với trẻ biếng ăn, một lượng nhỏ thực phẩm giàu dinh dưỡng được ăn đều đặn thường dễ thực hiện hơn so với việc ép trẻ ăn nhiều trong một bữa [1][2].
Nếu trẻ biếng ăn kéo dài, ăn rất ít, chậm tăng cân hoặc có nguy cơ thiếu vi chất, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá nguyên nhân và nhu cầu dinh dưỡng.
Vitamin B là một phần quan trọng trong chế độ dinh dưỡng của trẻ, góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong những năm đầu đời. Để trẻ phát triển khỏe mạnh, cha mẹ nên kết hợp việc cung cấp đầy đủ vitamin B với chế độ ăn đa dạng, đủ nhóm chất và phù hợp với độ tuổi. Bên cạnh đó, duy trì thói quen ăn uống khoa học, ngủ đủ giấc và vận động phù hợp cũng giúp trẻ có nền tảng tốt cho quá trình lớn lên và phát triển.
Mỗi trẻ có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, vì vậy cha mẹ nên quan sát khả năng ăn uống và sự phát triển của bé để có cách chăm sóc phù hợp. Khi cần bổ sung vitamin B hoặc các vi chất khác, việc lựa chọn sản phẩm và liều lượng phù hợp với độ tuổi sẽ giúp trẻ nhận được lợi ích từ dinh dưỡng một cách an toàn và hiệu quả.
Bên cạnh việc xây dựng chế độ dinh dưỡng đa dạng, mẹ bầu cũng có thể lựa chọn sản phẩm dinh dưỡng phù hợp để đáp ứng nhu cầu trong thai kỳ. Enfamama nay có thêm MFGM và DHA, hai dưỡng chất được quan tâm trong quá trình phát triển não bộ của bé. Kết hợp chế độ ăn uống cân bằng với việc bổ sung dinh dưỡng phù hợp sẽ giúp mẹ chủ động chăm sóc sức khỏe bản thân và chuẩn bị nền tảng dinh dưỡng cho bé ngay từ trong bụng mẹ.
Tham khảo thêm:
- Bổ sung sắt cho bé đúng cách bằng các thực phẩm giàu sắt
- Lịch uống vitamin A cho trẻ hàng năm mẹ cần lưu ý
Nguồn tham khảo:
[1] WebMD. (n.d.). Health benefits of vitamin B complex. https://www.webmd.com/diet/health-benefits-b-complex
[2] National Health Service. (n.d.). Vitamin B. https://www.nhs.uk/conditions/vitamins-and-minerals/vitamin-b/
[3] MedlinePlus. (n.d.). Vitamin B6. https://medlineplus.gov/ency/article/002400.htm
[4] Royal Children’s Hospital Melbourne. (n.d.). Vitamin B12. https://www.rch.org.au/immigranthealth/clinical/Vitamin_B12/
[5] WebMD. (n.d.). Folic acid. https://www.webmd.com/diet/supplement-guide-folic-acid
[6] Centers for Disease Control and Prevention. (2026, September 18). About folic acid. https://www.cdc.gov/folic-acid/about/index.html
[7] Centers for Disease Control and Prevention. (2026, March 27). Vitamin B12 and breastfeeding. https://www.cdc.gov/breastfeeding-special-circumstances/hcp/diet-micronutrients/vitamin-b12.html
Bài viết nổi bật
Trẻ sơ sinh bị đi ngoài mẹ nên ăn gì và kiêng ăn gì?
Chế độ ăn của mẹ có ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa của trẻ bú mẹ. Vậy trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì? Mẹ nên ăn gì và kiêng ăn gì khi bé sơ sinh bị tiêu chảy?
Hướng dẫn chi tiết bé 6 tháng tuổi tập ăn dặm tự chỉ huy (BLW)
Ăn dặm tự chỉ huy BLW là xu hướng được nhiều mẹ áp dụng cho con trong độ tuổi ăn dặm. Vậy ăn dặm BLW có các nguyên tắc nào, lợi ích khi trẻ ăn dặm BLW là gì?
Hướng dẫn phương pháp ăn dặm kiểu Nhật cho bé 6 tháng tuổi
Chắc hẳn các bà mẹ Việt Nam ngày nay không còn mấy xa lạ với phương pháp ăn dặm kiểu Nhật. Tuy nhiên để áp dụng phương pháp này đúng cách thì không phải ai cũng nắm rõ.
Dinh dưỡng cho trẻ dị ứng đạm sữa bò
Cách duy nhất để xử trí dị ứng đạm sữa bò là hoàn toàn tránh sữa bò và những chế phẩm từ sữa bò. Sữa bò chứa rất nhiều dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ, do đó chế độ ăn hạn chế của trẻ phải được thực hiện cẩn thận với sự giám sát và tư vấn của bác sĩ.
Chọn Enfa AII Neuro Pro để bé có hệ tiêu hóa khỏe mạnh
(Enfa A2 số 4) cho trẻ từ 3 - 6 tuổi
Sản phẩm giúp bé khỏe bụng, sáng trí với đạm quý A2 giúp tiêu hóa tốt, hấp thu dinh dưỡng dễ dàng, đồng thời sản phẩm bổ sung DHA & MFGM giúp phát triển trí não.
Đăng ký thành viên Enfa Smart Club
chỉ với một vài bước đơn giản!
Vui lòng nhập tên của mẹ
Bạn phải đồng ý để tiếp tục tham gia chương trình