Chia sẻ ngay

Wonder weeks là gì? Dấu hiệu và cách vượt qua tuần khủng hoảng của bé

Việc hiểu rõ các thông tin về Wonder Week (tuần khủng hoảng phát triển) của bé sẽ giúp ba mẹ thấu hiểu những thay đổi trong hành vi và cảm xúc của con. Khi biết đây là giai đoạn bé đang phát triển vượt bậc về nhận thức, ba mẹ sẽ bình tĩnh hơn, đồng hành đúng cách và giúp hành trình nuôi dạy con trở nên nhẹ nhàng, “dễ thở” hơn mỗi ngày.

Cùng Enfa tìm hiểu để không bỏ lỡ những cột mốc quan trọng trong năm đầu đời của bé trong bài viết sau đây.

Wonder week - tuần khủng hoảng của bé là gì?

Wonder week của trẻ là một thuật ngữ mọi người thường dùng để mô tả các giai đoạn phát triển mạnh mẽ của trẻ sơ sinh, hay thường được gọi với cái tên là các tuần khủng hoảng của bé.

Tuần khủng hoảng của trẻ là giai đoạn mà bé yêu xuất hiện những bước nhảy vọt vượt bậc về kỹ năng, trí tuệ. Tuần wonder week thường sẽ diễn ra trong vòng 2 năm đầu đời của bé. Đây là giai đoạn mà bé có nhiều sự thay đổi về cả thể chất lẫn tinh thần, là sự khởi đầu để bé học hỏi kỹ năng, chuẩn bị cho các giai đoạn phát triển sau này.

Trong thời gian tuần khủng hoảng tâm sinh lý của bé thường nhạy cảm hơn

Trong thời gian tuần khủng hoảng tâm sinh lý của bé thường nhạy cảm hơn

Cách tính các tuần khủng hoảng wonder week của bé

Wonder Week của bé không được tính theo ngày sinh thực tế, mà dựa trên ngày dự sinh (due date) vì não bộ của bé phát triển theo đồng hồ sinh học bắt đầu từ lúc thụ thai, chứ không tính từ ngày bé chào đời [2]. Vì vậy, khi sử dụng các ứng dụng theo dõi Wonder Week, ba mẹ nên nhập ngày dự sinh để có thể tính toán các giai đoạn phát triển của bé chính xác hơn. Nhờ đó, ba mẹ sẽ dễ dàng hiểu và đồng hành cùng con tốt hơn trong từng giai đoạn.

Các tuần khủng hoảng của trẻ sẽ diễn ra theo cách khác nhau do mỗi em bé là một cá thể duy nhất [1] và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: thời điểm dự sinh, môi trường,...[2] Tuy vậy, các giai đoạn Wonder Weeks vẫn có thể được dự đoán tương đối theo những mốc phổ biến, thường rơi vào khoảng tuần thứ 5, tuần 8, tuần 12, tuần 17, tuần 26, tuần 36, tuần 44 và tuần thứ 53.

Dấu hiệu thường gặp của trẻ trong các tuần khủng hoảng wonder week

Trong giai đoạn các tuần wonder week, bé thường sẽ có những biểu hiện vô cùng khó chịu, hay còn được mọi người gọi nôm na là thời điểm giông bão (stormy days). Cụ thể dấu hiệu thường gặp của trẻ trong những ngày giông bão này là gì?

Các chuyên gia thường tóm gọn các tuần khủng hoảng của trẻ qua các giai đoạn bằng từ khóa “3C” có ý nghĩa như sau:

  • Clingy (bám mẹ hoặc bám người thường xuyên chăm sóc bé)
  • Crankiness (gắt gỏng, bực bội)
  • Crying (khóc quấy)

Khi trong các tuần wonder week, bé thường có một số biểu hiện cụ thể như sau:

  • Quấy khóc cả ngày.
  • Chán ăn, ăn ít thậm chí là bỏ ăn.
  • Khóc không rõ lý do, đang ngủ bình thường bỗng dậy khóc, không có cách nào có thể dỗ được.
  • Bám mẹ nhiều hơn so với bình thường, đòi bế cả ngày.
  • Trở nên nhạy cảm hơn với người lạ.
  • Cảm xúc thay đổi nhanh chóng, đang vui có thể khóc ngay lập tức.
  • Mút tay nhiều hơn.
  • Thích chơi một món đồ quen thuộc nhiều hơn.

Các biểu hiện này của bé thường sẽ kết thúc khi mà bé cảm thấy mình đã học xong một hoặc nhiều kỹ năng mới. Thời điểm tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh thường sẽ rơi vào những lúc bé học lẫy, học ngồi, học bò, học đứng, học đi, học nói,...

Bé thường có xu hướng đòi mẹ bế nhiều hơn vào wonder weeks

Bé thường có xu hướng đòi mẹ bế nhiều hơn vào wonder weeks

Bé sẽ thay đổi như thế nào qua từng tuần Wonder Week?

Mỗi Wonder Week đánh dấu một bước tiến mới trong não bộ của bé. Dưới đây là những biểu hiện thường gặp theo từng giai đoạn để ba mẹ dễ nhận biết và đồng hành cùng con trong các mốc wonder week [2].

Wonder Week 1: Cảm giác thay đổi (4,5 - 5,5 tuần)

Trẻ bắt đầu cảm nhận thế giới xung quanh rõ ràng hơn so với những tuần đầu sau sinh. Khi thức, bé tỉnh táo hơn, chú ý nhiều hơn đến ánh sáng, âm thanh và đặc biệt là khuôn mặt quen thuộc của ba mẹ. Đây cũng là giai đoạn ba mẹ có thể nhận thấy bé bắt đầu nở những nụ cười “thật” đầu tiên, không còn chỉ là phản xạ tự nhiên [2].

Wonder Week 2: Làm quen với những điều quen thuộc (7,5 - 9,5 tuần)

Trong Wonder Week 2, bé bắt đầu nhận ra những điều quen thuộc lặp lại mỗi ngày. Bé dần ghi nhớ giọng nói của mẹ, những âm thanh thân quen và các hoạt động thường xuyên diễn ra xung quanh mình. Bé quan sát nhiều hơn, phản ứng rõ ràng hơn và bắt đầu cảm nhận cơ thể của chính mình tốt hơn [2].

Wonder Week 3: Hiểu về chuyển động xung quanh (11,5 - 12,5 tuần)

Vào Wonder Week 3, bé bắt đầu phối hợp các giác quan để cảm nhận và hiểu rõ hơn về chuyển động. Bé có thể thử lật người, chăm chú dõi theo đồ vật đang di chuyển bằng mắt và tỏ ra rất thích thú khi cầm nắm, lắc các món đồ chơi quen thuộc [2].

Wonder Week 4: Hiểu chuyện gì xảy ra tiếp theo (14,5 - 19,5 tuần)

Bé bắt đầu hiểu mối liên hệ giữa nguyên nhân và kết quả. Ví dụ, khi bé làm rơi đồ vật, bé nhận ra rằng sẽ có âm thanh phát ra. Bé cũng dần nhận ra tên gọi của mình, thích nhìn hình ảnh trong gương và có thể biết dừng bú hoặc ăn khi đã no [2].

Wonder Week 5: Nhận biết sự gần gũi và xa cách (22,5 - 26,5 tuần)

Bé bắt đầu hiểu rõ hơn về sự có mặt và vắng mặt của người thân, nên có thể bám mẹ nhiều hơn khi mẹ rời khỏi phòng. Bé cũng thích tìm những món đồ bị giấu và dần chuẩn bị các kỹ năng vận động quan trọng như bò hoặc tập đứng [2].

Wonder Week 6: Học cách phân biệt và so sánh (33,5 - 37,5 tuần)

Trong Wonder Week 6, bé nhận ra sự khác nhau giữa các đồ vật và biết nhóm chúng theo đặc điểm như màu sắc hay hình dạng. Bé cũng thể hiện mong muốn rõ ràng hơn và có thể bập bẹ những từ đơn giản để giao tiếp với ba mẹ [2].

Wonder Week 7: Hiểu các bước trước và sau (41,5 - 46,5 tuần)

Giai đoạn này, bé hiểu rằng một hành động thường diễn ra theo từng bước nối tiếp nhau. Bé tỏ ra hứng thú với các trò chơi lắp ghép, xếp chồng đồ vật và rất thích bắt chước những hành động quen thuộc của người lớn [2].

Wonder Week 8: Làm quen với lịch trình hằng ngày (50,5 - 54,5 tuần)

Trong Wonder Week 8, bé bắt đầu hiểu và ghi nhớ các hoạt động quen thuộc trong ngày. Ví dụ, khi thấy ba mẹ chuẩn bị quần áo, bé biết rằng sắp được ra ngoài. Những hoạt động có trình tự lặp lại giúp bé cảm thấy an tâm và dễ hợp tác hơn [2].

Wonder Week 9: Thể hiện cảm xúc mạnh mẽ hơn (59,5 - 61,5 tuần)

Ở Wonder Week 9, bé phát triển rõ rệt các kỹ năng xã hội và cảm xúc. Bé biết pha trò, bắt chước hành động của ba mẹ và thể hiện mong muốn của mình rõ ràng hơn. Đây cũng là giai đoạn bé dễ cáu kỉnh, ăn vạ (tantrums), vì bé muốn tự quyết nhiều hơn nhưng chưa diễn đạt được hết bằng lời nói [2].

Wonder Week 10: Hiểu quy tắc và giới hạn (70,5 - 76,5 tuần)

Trong Wonder Week 10, bé dần hiểu cách ứng xử phù hợp trong từng tình huống khác nhau, biết điều chỉnh hành vi, thể hiện sự đồng cảm, chia sẻ với người khác và cũng thường xuyên thử thách các giới hạn mà ba mẹ đặt ra. Đây là bước phát triển quan trọng giúp bé hình thành nền tảng cảm xúc và hành vi sau này [2].

Mỗi Wonder Week đánh dấu một bước tiến mới trong não bộ của bé

Wonder Week đánh dấu một bước tiến mới trong não bộ của bé

Mẹ nên làm gì trong các tuần khủng hoảng của bé?

Trong thời gian các tuần khủng hoảng này, tâm trạng của bé thường sẽ trở nên nhạy cảm hơn so với bình thường. Đôi khi sẽ khiến các bậc cha mẹ cảm thấy bất lực, mệt mỏi, căng thẳng hơn.

Tuy nhiên, bố mẹ cần phải hiểu rằng đây chỉ là một trạng thái hoàn toàn bình thường của bé trong hành trình phát triển của con, cụ thể hơn là con đang cảm thấy sự thiếu an toàn trong quá trình thay đổi nhận thức về thế giới mới của chính mình.

Vì vậy, bố mẹ nên chú ý dành thời gian cho bé nhiều hơn như ôm ấp, trò chuyện và trấn an con để con cảm thấy an toàn hơn trong thời gian các tuần khủng hoảng này.

Bên cạnh đó, ba mẹ có thể tham khảo một số tips dưới đây để tuần khủng hoảng của trẻ được diễn ra một cách nhẹ nhàng hơn:

  • Chuyển nếp sinh hoạt mới cho con ví dụ như giãn cữ, tăng kích cỡ núm bình, kéo dài thời gian thức ban ngày, cắt đi 1 giấc ngày đối với trường hợp bố mẹ áp dụng EASY.
  • Cho bé đi ngủ sớm hơn vào ban đêm nếu bé ngủ quá ít vào ban ngày.
  • Không cần ép bé ăn, hãy đợi đến khi bé thực sự muốn ăn.
  • Cố gắng giữ sự bình tĩnh với bé và quan tâm đến bé nhiều hơn thay vì khó chịu, quát mắng con.
  • Có thể cho bé ra ngoài chơi, hoặc tham gia các hoạt động mà bé thích để con quên đi sự khó chịu.
  • Ngoài ra, trong giai đoạn này bố mẹ cũng cần lưu ý hơn về chế độ ăn uống, ngủ nghỉ để bé cảm thấy thoải mái, và dễ chịu hơn.

Câu hỏi thường gặp

Tuần khủng hoảng của trẻ kéo dài bao lâu?

Tuần khủng hoảng là những giai đoạn bé có sự phát triển mạnh mẽ về não bộ và kỹ năng. Mỗi lần bước vào Wonder Week, bé có thể thay đổi rõ rệt về hành vi, nhưng ba mẹ có thể yên tâm vì mỗi giai đoạn này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, thường khoảng 4 - 5 tuần, tùy vào từng bé và từng mốc phát triển cụ thể.

Mỗi Wonder Week thường diễn ra theo hai giai đoạn rõ rệt:

  • Tuần “giông bão” (Stormy weeks): Đây là thời điểm bé dễ cáu kỉnh, bám mẹ hơn và hay khóc, do não bộ đang chuẩn bị cho một bước phát triển mới [3]. Giai đoạn này thường chỉ kéo dài vài ngày trước khi bé dần thích nghi [2].
  • Tuần “nắng ấm” (Sunny weeks): Ngay sau đó, khi bé đã tiếp thu được kỹ năng mới, bé sẽ trở nên vui vẻ, dễ chịu và hợp tác hơn. Ba mẹ cũng sẽ thấy rõ những thay đổi tích cực trong hành vi và khả năng của con [2][3].

Wonder Week có đến sớm không?

Với những bé sinh muộn Wonder Week có thể xuất hiện sớm hơn so với số tuần tuổi tính từ lúc chào đời [2]. Ngoài ra, mỗi bé có tốc độ phát triển khác nhau nên thời điểm bắt đầu Wonder Week có thể dao động sớm hoặc muộn vài ngày [1]. Một số trường hợp bé quấy khóc sớm còn do tăng trưởng thể chất, dễ bị nhầm với Wonder Week [1][2]. Ba mẹ hãy theo dõi các dấu hiệu như cáu kỉnh, bám mẹ, khóc nhiều để nhận biết bé đang chuẩn bị bước vào một Wonder Week thực sự.

Khi đã thực sự hiểu về tuần khủng hoảng của bé thì bố mẹ sẽ thấy đây không quá đáng sợ như mọi người vẫn nghĩ, thay vào đó là hiểu cho tâm trạng của bé hơn. Hy vọng qua chia sẻ trên sẽ giúp bố mẹ có cách nhìn nhận chính xác về tuần khủng hoảng và có cho mình những cách xử lý để cả bố mẹ và bé đều có thể vượt qua giai đoạn này một cách vui vẻ.

Nguồn tham khảo

[1] Healthline Editorial Team. (n.d.). Baby growth spurts: What to expect. Healthline. https://www.healthline.com/health/baby/baby-growth-spurts

[2] The Wonder Weeks. (n.d.). BabyInfo. https://www.babyinfo.com.au/newborn/developmental-milestones/wonder-weeks/

[3] Plooij, X., Plooij, F. X., & van de Rijt, H. (n.d.). The Wonder Weeks: A stress-free guide to your baby’s behavior.

Các sản phẩm Enfa

Chia sẻ ngay

Bài viết nổi bật

Trẻ mấy tháng tuổi biết nhận ra bố mẹ?

Trẻ mấy tháng tuổi biết nhận ra bố mẹ?

Các dấu hiệu cho thấy trẻ sơ sinh bắt đầu nhận ra bố mẹ.

Sự phát triển của trẻ 1 tháng tuổi

Sự phát triển của trẻ 1 tháng tuổi

Mẹ có biết làm cách nào để nhận biết nụ cười đầu đời của trẻ?

Hoạt động giúp trẻ 6 tháng tuổi phát triển toàn diện

Hoạt động giúp trẻ 6 tháng tuổi phát triển toàn diện

Bố mẹ có thể làm gì để giúp trẻ tiếp tục phát triển toàn diện giai đoạn 6 tháng tuổi?

Phương pháp EASY là phương pháp xây dựng chu kỳ sinh hoạt cho trẻ

Phương pháp nuôi con EASY cho người mới bắt đầu

Xây dựng lối sinh hoạt nề nếp, khoa học và hợp lý có thể giúp bé phát triển vui khỏe và giảm mệt mỏi cho mẹ. Vậy nên, nhiều mẹ chọn nuôi con theo phương pháp EASY.

Chọn Enfa AII Neuro Pro để bé có hệ tiêu hóa khỏe mạnh

(Enfa A2 số 4) cho trẻ từ 3 - 6 tuổi

Sản phẩm giúp bé khỏe bụng, sáng trí với đạm quý A2 giúp tiêu hóa tốt, hấp thu dinh dưỡng dễ dàng, đồng thời sản phẩm bổ sung DHA & MFGM giúp phát triển trí não.

Mua ngay

Đăng ký thành viên Enfa Smart Club
chỉ với một vài bước đơn giản!